İçeriğe geç

Vergi ve mevzuat

İhraç Kayıtlı Fatura Nedir? Tecil-Terkin Uygulaması Nasıl İşler?

İhraç kayıtlı fatura nedir, KDV neden tahsil edilmez, tecil-terkin nasıl işler? KDV Kanunu md. 11/1-c ve KDV Genel Uygulama Tebliği'ne dayanarak imalatçı ve ihracatçı şartlarını, üç aylık süreyi, faturaya yazılacak ifadeyi, e-fatura kodlarını ve adım adım örnek hesabı anlatıyoruz.

Muhasebe360 Ekibi6 dk okuma

Mavi gökyüzü altında limanda üst üste istiflenmiş turuncu, beyaz ve yeşil yük konteynerleri

Yurt dışından büyük bir sipariş aldınız; ürünleri siz üretiyorsunuz ama gümrük işlemlerini bir ihracatçı firma yürütecek. Faturayı keserken akla ilk gelen soru şu: KDV'yi ihracatçıdan tahsil edecek miyim, yoksa malı KDV'siz mi teslim edeceğim?

Bu sorunun cevabı ihraç kayıtlı fatura ve tecil-terkin uygulamasıdır. İmalatçı faturada KDV'yi hesaplar ama tahsil etmez; vergi önce ertelenir (tecil), mal süresinde ihraç edilince silinir (terkin). Bu yazıda sistemin nasıl işlediğini resmî kaynaklara dayanarak ve örnek bir hesapla anlatıyoruz.

Not: Bu yazıdaki bilgiler yayın tarihi (19 Kasım 2026) itibarıyla 3065 sayılı KDV Kanunu'na, GİB'in yayımladığı KDV Genel Uygulama Tebliği metnine ve UBL-TR Kod Listeleri kılavuzuna dayanır. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; ihraç kayıtlı işlemleriniz için mali müşavirinize danışın.

İhraç Kayıtlı Fatura Nedir?

İhraç kayıtlı fatura, imalatçının ihraç edilmek şartıyla ihracatçıya yaptığı mal teslimi için düzenlediği faturadır. Dayanağı 3065 sayılı KDV Kanunu madde 11/1-c'dir.

Kanun bu durumu şöyle ifade eder: İhraç edilmek şartıyla imalatçılar tarafından kendilerine teslim edilen mallara ait KDV, ihracatçılar tarafından ödenmez.

Yani:

  • İmalatçı malı satar ve faturada KDV'yi hesaplar.
  • İhracatçı bu KDV'yi imalatçıya ödemez.
  • Vergi kaybolmaz; vergi dairesi tarafından tecil edilir, ihracat gerçekleşince terkin edilir.

Tecil-Terkin Uygulaması Nasıl İşler?

Kavramlar ilk duyulduğunda karışık gelebilir, ama mantık basittir:

  • Tecil: Verginin ödenmesinin ertelenmesi. İmalatçının tahsil etmediği ama beyan ettiği KDV, vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunur.
  • Terkin: Ertelenen verginin silinmesi. Mal süresi içinde ihraç edilince tecil edilen vergi terkin olunur.

Tebliğe göre ihracat, gümrük beyannamesinin kapanma tarihi itibarıyla gerçekleşmiş sayılır. Tecil edilen vergi bu tarihten itibaren terkin edilebilir hale gelir.

Önemli: Tebliğ, tecil-terkin uygulamasının ihtiyari olduğunu açıkça belirtir. İmalatçı aynı malı ihracatçıya KDV tahsil ederek de satabilir.

Kimler Yararlanabilir? İmalatçı ve Mal Şartları

İmalatçı Şartları

Tebliğe göre tecil-terkinden yalnızca "imalatçı" vasfını taşıyan satıcılar yararlanır. İmalatçının:

  1. Sanayi siciline kayıtlı olup sanayi sicil belgesine sahip olması veya tebliğde sayılan üretici belgelerinden birine sahip olması,
  2. İlgili meslek odasına kayıtlı olması,
  3. Sanayi Sicil Tebliğlerinde öngörülen sayıda işçi çalıştırması ve gerekli araç parkına ya da kapasite raporundaki üretim altyapısına sahip olması

gerekir. İmalatçı belgesi ve meslek odası üyelik belgesinin birer örneği, ihraç kaydıyla teslimin yapıldığı dönemde bir defaya mahsus, o dönem KDV beyannamesinin verilme süresine kadar vergi dairesine dilekçeyle verilir.

Mal Şartları

  • Bizzat üretilen mal: Piyasadan hazır alınıp satılan mallar için tecil-terkin uygulanmaz. Tebliğ, imalatçı belgesindeki kapasite kapsamında fason ürettirilen malları bu kapsamda sayar.
  • Nihai mamul: Teslim edilen mal, ihraç edilen nihai mamul olmalıdır. Tebliğdeki örnekte ipliği kumaşa dönüştürülerek ihraç edilen iplik imalatçısı bu uygulamadan yararlanamaz.
  • Aynı mal: İhraç kaydıyla teslim edilen mal, ihracat faturası ve gümrük beyannamesindeki malla aynı olmalıdır.

Taraflar, Sorumluluklar ve Süreler

TarafSorumlulukSüre / zaman
İmalatçıFaturayı ihraç kaydıyla düzenler, KDV'yi hesaplar ama tahsil etmezFatura esas itibarıyla ihracatçının ihracat faturasından önceki bir tarihi taşır
İmalatçıTeslimi 1 No.lu KDV beyannamesinde beyan ederTeslimin yapıldığı dönem beyannamesi
İhracatçıMalı imalatçının teslim ettiği şekilde ihraç ederTeslim tarihini takip eden ay başından itibaren 3 ay içinde
İhracatçıGerekirse ek süre ister3 aylık sürenin sonundan itibaren 15 gün içinde dilekçeyle; ek süre en çok 3 ay
İhracatçıİmalatçıya ihracatı gösteren yazı verdiyse, bu imalatçıların listesini vergi dairesine verirBir ay içinde verilen yazılar için izleyen ayın 15'inci günü akşamına kadar
İmalatçıTerkin ve iade için gümrük beyannamesini (veya listesini) ihraç kayıtlı faturalarla vergi dairesine ibraz ederİhracat gerçekleştikten sonra

İhraç Kayıtlı Faturaya Ne Yazılır?

Tebliğe göre bu kapsamda düzenlenen faturaya şu ifade yazılır:

"3065 sayılı KDV Kanununun (11/1-c) maddesi hükümlerine göre, ihraç edilmek şartıyla teslim edildiğinden, KDV tahsil edilmemiştir."

Fatura tarihi ihracattan sonraya kalırsa ne olur? Tebliğe göre bazı durumlarda VUK'taki fatura düzenleme sürelerine uyulması kaydıyla yine yararlanılabilir. Bunun dışında, işlemin şartları taşıdığının vergi incelemesi veya YMM raporuyla tespiti istenir.

e-Faturada İhraç Kayıtlı Fatura

GİB'in UBL-TR Kod Listeleri kılavuzuna göre ihraç kayıtlı satışlar için düzenlenen e-faturalarda fatura tipi "IHRACKAYITLI" değerini alır. Aynı kılavuzdaki listede:

  • 701: 3065 s. KDV Kanununun 11/1-c md. Kapsamındaki İhraç Kayıtlı Satış
  • 702: DİİB ve Geçici Kabul Rejimi Kapsamındaki Satışlar
  • 703: 4760 s. ÖTV Kanununun 8/2 Md. Kapsamındaki İhraç Kayıtlı Satış

kodları yer alır. Kod listesi zaman zaman güncellendiği için kodu ebelge.gib.gov.tr adresindeki güncel kılavuzdan kontrol edin. E-faturanın temelini e-fatura nedir, senaryo farkını temel ve ticari e-fatura farkı yazımızda anlattık.

Örnek Hesap: İhraç Kayıtlı Teslim Adım Adım

İmalatçı (A), aynı ay içinde bir toptancıya 50.000 TL, bir ihracatçıya ise ihraç kaydıyla 200.000 TL tutarında mal teslim ediyor. O ay yüklendiği (indirilecek) KDV 30.000 TL. KDV oranını %20 kabul ediyoruz; rakamlar yalnızca örnektir.

1. Fatura: İhracatçıya kesilen faturada matrah 200.000 TL, hesaplanan KDV 200.000 × %20 = 40.000 TL. Bu KDV tahsil edilmez; ihracatçı 200.000 TL öder.

2. Beyanname hesabı: Tebliğdeki hesaplama düzenine göre:

  1. Hesaplanan KDV: (50.000 + 200.000) × %20 = 50.000 TL
  2. İndirilecek KDV: 30.000 TL
  3. Fark (ödenmesi gereken KDV): 50.000 − 30.000 = 20.000 TL
  4. Tecil edilebilir KDV: 200.000 × %20 = 40.000 TL
  5. Tecil edilecek KDV: Tecil, ödenmesi gereken tutarı aşamaz → 20.000 TL
  6. Tecil edilemeyen KDV: 40.000 − 20.000 = 20.000 TL (ihracat gerçekleşince iade konusu)
  7. Ödenecek KDV: 20.000 − 20.000 = 0 TL

3. İhracat: Teslim 10 Kasım 2026'da yapıldıysa süre 1 Aralık 2026'dan başlar ve üçüncü ayın sonunda, yani 28 Şubat 2027'de dolar. Mal bu süre içinde ihraç edilir.

4. Terkin ve iade: İmalatçı gümrük beyannamesini ihraç kayıtlı faturalarla vergi dairesine ibraz eder. Tecil edilen 20.000 TL terkin edilir, tecil edilemeyen 20.000 TL için iade talep edilir.

Sağlama: Terkin edilen 20.000 TL + iade edilecek 20.000 TL = faturada hesaplanan 40.000 TL. İmalatçının toptancı satışından doğan 10.000 TL KDV, indirilecek KDV ile karşılanmış olur.

Süre Aşılırsa Ne Olur?

Tebliğe göre ihracatçı malı hiç ihraç edemez ya da süresinden sonra ihraç ederse, teslim yurt içi mal teslimine dönüşür. Bu durumda:

  • Tecil edilen vergi, tahakkuk ettirildiği tarihten itibaren 6183 sayılı Kanun'un 51'inci maddesine göre belirlenen gecikme zammıyla birlikte imalatçıdan tahsil olunur.
  • Mal, VUK'ta belirtilen mücbir sebepler nedeniyle ihraç edilemezse vergi, tecil edildiği tarihten itibaren tecil faizi ile birlikte tahsil edilir.
  • İmalatçı ödediği vergi için ihracatçıya rücu edebilir; ihracatçı imalatçıya ödediği bu KDV'yi tebliğde belirtilen dönemlerde indirim konusu yapabilir.

İmalatçının İade Hakkı ve Teminat

Tecil edilemeyen KDV için imalatçının iade hakkı doğar; iade ihracatın gerçekleştiği dönemde, standart iade talep dilekçesi ve gerekli belgelerle istenir. Tebliğe göre:

  • Mahsuben iade talepleri, belgeler tamsa tutara bakılmaksızın inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir.
  • Nakden iadede tebliğde belirlenen tutarı (GİB'in güncel metninde 50.000 TL) aşan kısım vergi inceleme raporu veya YMM raporuna göre yerine getirilir. Teminat verilirse iade yapılır; teminat rapor sonucuna göre çözülür.

İade tutarı sonraki hiçbir beyannamede ayrıca gösterilmez; tebliğ bunun mükerrer iadeye yol açabileceği konusunda uyarır.

Muhasebe360 ile Faturalarınızı Tek Yerden Yönetin

İhraç kayıtlı teslimde fatura, beyanname ve gümrük belgeleri birbirine bağlı ilerler. Kayıtların düzenli olması işi kolaylaştırır. Muhasebe360 size şunları sunar:

  • E-fatura, e-arşiv, e-irsaliye: E-belge işlemlerinizi aynı programın içinden, kendi şablonunuzla düzenlersiniz.
  • Fatura taslakları: Faturayı taslak olarak görüntüleyip kontrol ettikten sonra kesersiniz.
  • Cari hesap takibi: Müşteri ve tedarikçi bakiyelerinizi anlık izler, tarih aralıklı ekstre alırsınız.
  • Mali müşavir paneli: Müşaviriniz kayıtlarınızı, sizin verdiğiniz yetki kadar uzaktan görür.

E-dönüşüm ayrıntıları E-Fatura sayfamızda, tüm yetenekler Özellikler sayfasında. KDV'nin alıcı tarafından ödendiği başka bir düzeni merak ediyorsanız tevkifatlı fatura yazımıza göz atın.

Sonuç: Doğru Belge, Doğru Süre, Doğru Beyan

İhraç kayıtlı faturada KDV hesaplanır ama ihracatçıdan tahsil edilmez; vergi tecil edilir, mal süresinde ihraç edilince terkin edilir. Hata yapmamak için üç noktaya dikkat edin:

  1. Satıcı imalatçı vasfını taşıyor ve mal bizzat üretilmiş nihai mamul mü?
  2. Faturada tebliğdeki ifade ve e-faturada doğru fatura tipi ve kod var mı?
  3. İhracat, teslimi izleyen ay başından itibaren 3 ay içinde gerçekleşiyor mu?

Faturalarınızı, carilerinizi ve müşavirinizle paylaştığınız kayıtları tek yerde tutmak için Muhasebe360'ı kendi işletmenizle deneyebilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

İhraç kayıtlı faturada KDV hiç hesaplanmaz mı?

Hesaplanır ama tahsil edilmez. KDV Genel Uygulama Tebliği'ne göre imalatçı bu KDV'yi ilgili dönem beyannamesinde beyan eder, vergi dairesi tarh ve tahakkuk ettirerek tecil eder. Mal süresinde ihraç edilince tecil edilen vergi terkin olunur.

İhracatçı malı üç ay içinde ihraç edemezse ne olur?

Tebliğe göre mücbir sebep veya beklenmedik durum varsa ihracatçı, üç aylık sürenin sonundan itibaren 15 gün içinde dilekçeyle üç aya kadar ek süre isteyebilir. İhracat hiç ya da süresinden sonra yapılırsa teslim yurt içi teslime dönüşür ve tecil edilen vergi gecikme zammıyla birlikte imalatçıdan tahsil edilir.

Tecil-terkin uygulaması zorunlu mu?

Hayır. Tebliğe göre ihraç kaydıyla teslimlerde tecil-terkin ihtiyari bir uygulamadır; imalatçı aynı malı ihracatçıya KDV tahsil ederek de teslim edebilir. Hangi yolun işletmeniz için uygun olduğunu mali müşavirinizle değerlendirin.

Tüm yazılar

İşletmenizin ön muhasebesini tek ekrana taşıyın

Hesabınızı oluşturun, 10 gün boyunca ücretsiz kullanın. Kurulum gerekmez, kredi kartı istemiyoruz.

Sorularınız için destek hattımız pazartesi–cumartesi, mesai sonrası dahil açık.