Tevkifatlı Fatura Nedir? KDV Tevkifatı, Oranlar ve Örnek Hesaplama

Bir müşterinize hizmet verdiniz, faturayı kestiniz, ödeme geldi ve hesap tutmuyor. Eksik gibi görünen tutar aslında kaybolmadı: KDV'nin bir kısmını müşteriniz sizin yerinize vergi dairesine ödüyor. İşte bu durum, işinizin tevkifat kapsamında olduğunu gösterir.

Tevkifatlı fatura, KDV'nin tamamının ya da bir kısmının satıcı yerine alıcı tarafından beyan edilip ödendiği işlemlerde düzenlenen faturadır. Bu yazıda tevkifatlı fatura nedir, oranlar nasıl belirlenir ve fatura nasıl düzenlenir sorularını resmî kaynaklara dayanarak, örnek bir hesapla anlatıyoruz.

Not: Bu yazıdaki bilgiler yayın tarihi (13 Kasım 2026) itibarıyla GİB'in yayımladığı KDV Genel Uygulama Tebliği metnine ve 3065 sayılı KDV Kanunu'na dayanır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; işleminize hangi oranın uygulanacağını mali müşavirinize danışın.

KDV Tevkifatı Nedir?

KDV tevkifatının dayanağı 3065 sayılı KDV Kanunu madde 9'dur. Bu maddeye göre vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanlar verginin ödenmesinden sorumlu tutulabilir.

KDV Genel Uygulama Tebliği bunu şöyle tanımlar: Teslim veya hizmet bedeli üzerinden hesaplanan vergi, işlemi yapan tarafından değil, işleme muhatap olan alıcı tarafından kısmen veya tamamen vergi sorumlusu sıfatıyla beyan edilip ödenir.

Tebliğ bir noktanın altını özellikle çizer:

• KDV tevkifatı isteğe bağlı değildir; kapsama alınan işlemlerde alıcının tevkifat yapması zorunludur.
• Kapsama alınmamış işlemlerde ise alıcı tevkifat yapamaz.

Tam Tevkifat ile Kısmi Tevkifat Arasındaki Fark

Tam Tevkifat

Hesaplanan KDV'nin tamamını alıcı beyan edip öder. Tebliğde sayılan örnekler arasında Türkiye'de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmayanların yaptığı işlemler, belirli kiralama işlemleri ve KDV mükellefi olmayanlardan alınan belirli reklam hizmetleri yer alır.

Kısmi Tevkifat

Hesaplanan KDV'nin belirlenen orandaki kısmını alıcı, kalan kısmını satıcı beyan edip öder. Oranlar onda bir cinsinden yazılır: 2/10, 5/10, 9/10 gibi.

Kısaca: Tam tevkifatta satıcı KDV tahsil etmez. Kısmi tevkifatta ise satıcı KDV'nin yalnızca tevkif edilmeyen kısmını tahsil eder.

Kısmi Tevkifatı Kimler Yapar?

Tebliğe göre kısmi tevkifat yapmakla sorumlu tutulabilecekler iki gruptur:

1. KDV mükellefleri (yalnızca sorumlu sıfatıyla KDV ödeyenler hariç)
2. Belirlenmiş alıcılar (KDV mükellefi olsun olmasın): Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, bankalar, sigorta şirketleri, kamu iktisadi teşebbüsleri, payları Borsa İstanbul'da işlem gören şirketler gibi tebliğde tek tek sayılan kurum ve kuruluşlar.

Önemli olan şudur: Her iş için tevkifatı kimin yapacağı ayrıca belirlenir. Bazı işlerde yalnızca belirlenmiş alıcılar tevkifat yapar, bazılarında KDV mükellefi olan her alıcı.

Örnek Hesap: Tevkifatlı Fatura Adım Adım

Bir taşıma firması, KDV mükellefi bir üretim şirketine personel servis taşımacılığı hizmeti veriyor. Tebliğe göre bu hizmette, KDV mükelleflerinin alımlarında (5/10) oranında tevkifat uygulanır.

Örnekte KDV oranını %20, işlem bedelini 100.000 TL kabul ediyoruz ve tutarın fatura düzenleme sınırını aştığını varsayıyoruz. Rakamlar yalnızca örnektir.

1. Matrah (işlem bedeli): 100.000 TL
2. Hesaplanan KDV: 100.000 × %20 = 20.000 TL
3. Alıcının tevkif edeceği KDV: 20.000 × 5/10 = 10.000 TL
4. Satıcının tahsil edeceği KDV: 20.000 − 10.000 = 10.000 TL
5. Tevkifat dahil toplam tutar: 100.000 + 20.000 = 120.000 TL
6. Satıcının tahsil ettiği tutar: 120.000 − 10.000 = 110.000 TL

Sonuçta alıcı, satıcıya 110.000 TL öder. Tevkif ettiği 10.000 TL'yi ise kendisi vergi dairesine beyan edip öder.

Kısmi Tevkifat Uygulanan Başlıca İşler ve Oranları

Aşağıdaki tablo, KDV Genel Uygulama Tebliği'nin (I/C-2.1.3.2) ve (I/C-2.1.3.3) bölümlerinden derlenmiştir. Her işin kapsamı tebliğde ayrıntılı olarak tanımlanır; tablo özet niteliğindedir.

Dikkat: Tebliğe göre yük taşımacılığında, kargo işletmeciliği yetki belgesi sahibi mükelleflerin yaptığı kargo taşıma işleri kapsam dışıdır. Benzer istisnalar diğer başlıklarda da vardır; tablodaki adla yetinmeyin.

Tevkifatlı Fatura Nasıl Düzenlenir?

Tebliğe göre tevkifata tabi işlemlerde satıcının düzenlediği belgede şu bilgiler ayrıca gösterilir:

• İşlem Bedeli
• Hesaplanan KDV
• Tevkifat Oranı
• Alıcı Tarafından Tevkif Edilecek KDV Tutarı
• Tevkifat Dahil Toplam Tutar
• Tevkifattan Sonra Tahsil Edilmesi Gereken Toplam Bedel (Tevkifat Hariç Toplam Tutar)

Faturaya borçlanılan miktar olarak, tevkifattan sonra kalan tutar rakam ve yazıyla yazılır. Tevkifatlı ve tevkifatsız işler tek faturada birlikte belgelenebilir; bu durumda tevkifata tabi işin bedeli ve vergileri faturada ayrıca gösterilir.

Tevkifat Alt Sınırı

Kısmi tevkifat kapsamındaki bir işlemin KDV dahil bedeli, işlemin yapıldığı yıl için VUK madde 232'ye göre belirlenen fatura düzenleme sınırını aşmıyorsa tevkifat uygulanmaz. Sınır aşılırsa tevkifat, tutarın tamamı üzerinden yapılır.

Tebliğ, bu sınırın altında kalmak için bedelin parçalara bölünemeyeceğini açıkça belirtir. Güncel sınır tutarını işlem yılına göre mali müşavirinizle teyit edin.

e-Faturada Tevkifat

GİB'in UBL-TR Kod Listeleri kılavuzuna göre tevkifat içeren e-faturalarda fatura tipi "TEVKIFAT" olarak seçilir. Tevkif edilen vergi, işin türüne karşılık gelen tevkifat koduyla gösterilir.

Örneğin kılavuzdaki listede yapım işleri için 601 (4/10), yük taşımacılığı için 624 (2/10), ticari reklam hizmetleri için 625 (3/10) kodları yer alır. Kod listesi zaman zaman güncellendiği için kodu her zaman ebelge.gib.gov.tr adresindeki güncel listeden kontrol edin.

E-fatura senaryolarının farkını temel ve ticari e-fatura farkı, kimlerin e-belgeye geçmek zorunda olduğunu ise e-belge zorunlu mükellef grupları yazımızda anlattık.

Alıcı ve Satıcının Sorumlulukları

Alıcı

• Tevkif ettiği KDV'yi, işlemin gerçekleştiği dönemi kapsayan 2 No.lu KDV beyannamesi ile beyan eder ve öder.
• Tebliğe göre sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi gereken vergi beyan edilmezse vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi gündeme gelir.

Satıcı

• 1 No.lu KDV beyannamesinde "Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemler" tablosuna kayıt yapar; burada KDV'nin tevkif edilmeyen kısmı yer alır.
• İade almak isterse işlemi ayrıca "Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler" tablosuna da yazar.

Tevkifatlı Faturada Sık Yapılan Hatalar

1. Yanlış Oran Seçmek

Aynı görünen işler farklı başlıklara girebilir. Örneğin yük ve servis taşımacılığının oranları farklıdır. İşin tebliğdeki kapsam tanımını okumadan oran seçmeyin.

2. Alıcının Kim Olduğunu Atlamak

Bazı işlerde yalnızca belirlenmiş alıcılar tevkifat yapar. Aynı hizmeti sıradan bir KDV mükellefine verdiğinizde tevkifat gerekmeyebilir.

3. Alt Sınırı Yanlış Uygulamak

Sınır KDV dahil tutara bakılarak uygulanır. Aynı işin bedelini faturalara bölmek sınırı aşmanın önüne geçmez.

4. İade Faturasında Tevkifatı Unutmak

Tebliğe göre tevkifatlı bir mal tesliminde iade olursa düzeltme, KDV'nin tevkifata tabi tutulmayan kısmı üzerinden yapılır. Tevkif edilip beyan edilen kısım için düzeltme yapılmaz.

Faturayı hiç ya da süresinde düzenlememenin sonuçlarını fatura kesmeme cezası yazımızda inceledik.

Muhasebe360 ile Faturalarınızı Tek Yerden Yönetin

Tevkifatlı faturada doğru oranı ve kodu seçmek kadar, faturayı ve cariyi düzenli tutmak da önemlidir. Muhasebe360 bu konuda size şunları sunar:

• E-fatura, e-arşiv, e-irsaliye: E-belge işlemlerinizi aynı programın içinden, kendi şablonunuzla düzenlersiniz.
• Otomatik e-fatura yönlendirmesi: Alıcının mükellefiyet durumuna göre belge türü kendiliğinden seçilir.
• Fatura taslakları: Faturayı taslak olarak görüntüleyip kontrol ettikten sonra kesersiniz.
• Cari hesap takibi: Müşteri ve tedarikçi bakiyelerinizi anlık görürsünüz.
• Mali müşavir paneli: Müşaviriniz kayıtlarınızı, sizin verdiğiniz yetki kadar uzaktan görür.

E-dönüşüm ayrıntılarını E-Fatura sayfamızda, tüm yetenekleri Özellikler sayfasında bulabilirsiniz. E-arşiv tarafını merak ediyorsanız e-arşiv programı özellikleri yazımıza göz atın.

Sonuç: Doğru Oran, Doğru Alıcı, Doğru Tutar

Tevkifatlı fatura, KDV'nin bir kısmını ya da tamamını alıcının ödediği işlemlerde kesilir. Hata yapmamak için üç soruyu sırayla sorun:

1. İşim tebliğde tevkifat kapsamında mı ve oranı ne?
2. Alıcım bu iş için tevkifat yapmakla sorumlu mu?
3. İşlemin KDV dahil bedeli fatura düzenleme sınırını aşıyor mu?

Üçünün cevabı da evetse faturada tevkifatı gösterin, tahsilatı tevkifat hariç tutar üzerinden takip edin. Faturalarınızı ve carilerinizi tek yerde düzenli tutmak için Muhasebe360'ı kendi işletmenizle deneyebilirsiniz.